Opublikowane: 05.12.2009

Autor: Janusz Wyląg

Koszty postępowania egzekucyjnego

Artykuł opisuje zasady ponoszenia kosztów na etapie postępowania egzekucyjnego, rodzaju kosztów, które należy uznać za celowe w toku postępowania egzekucyjnego i których zwrot należy się wierzycielowi.

Z chwilą złożenia przez wierzyciela wniosku egzekucyjnego do komornika lub sądu powstaje obowiązek zwrotu kosztów tego postępowania przez dłużnika na rzecz wierzyciela egzekwującego. Zasadę tę określa art. 770 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym: „Dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Koszty [egzekucyjne] ściąga się wraz z egzekwowanym roszczeniem”.

Do niezbędnych kosztów egzekucji należą m.in.: zaliczki poniesione przez wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, koszty ustanowienia jednego adwokata lub radcy prawnego w postępowaniu egzekucyjnym. Koszty profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym powstają już z chwilą złożenia przez niego wniosku egzekucyjnego.

Sporną pozostaje kwestia, czy do celowych kosztów egzekucji można zaliczyć poniesione przez wierzyciela koszty poprzedniej egzekucji, skoro koszty egzekucyjne mogą być egzekwowane jedynie w toku postępowania, w którym powstały.

Koszty egzekucji ustala komornik lub sąd, zależnie od tego, do kogo należy jej przeprowadzenie. Na postanowienie sądu służy zażalenie. Na postanowienie komornika – ustalające koszty postępowania egzekucyjnego – przysługuje skarga na czynność komornika do sądu rejonowego. A na postanowienie sądu rozstrzygające skargę na czynność komornika przysługuje stronom oraz komornikowi zażalenie. Wnosi się je do sądu okręgowego.

W sprawie ze skargi na czynności komornika o kosztach postępowania orzeka sąd na podstawie art. 770 K.p.c. Sąd może także pomocniczo stosować zasady zwrotu kosztów postępowania w procesie określone w art. 98-110 K.p.c.

Należy pamiętać, że zgodnie z art. 770¹ Kodeksu postępowania cywilnego postanowienie komornika w przedmiocie kosztów podlega wykonaniu po uprawomocnieniu się – bez potrzeby zaopatrywania go w klauzulę wykonalności. Tym samym, po uprawomocnieniu – postanowienie komornika stanowi tytuł wykonawczy uprawniający go do prowadzenia egzekucji w zakresie ustalonych kosztów egzekucyjnych.

Jeżeli wierzyciel był w toku postępowania sądowego zwolniony od kosztów sądowych, to zwolnienie to rozciąga się także na postępowanie egzekucyjne. Warto jednak wiedzieć, że wierzyciel może także żądać zwolnienia dla samego postępowania egzekucyjnego. O jego przyznaniu lub cofnięciu zawsze decyduje sąd.

Zwolnienie od kosztów egzekucji przyznane wierzycielowi w toku postępowania egzekucyjnego – podobnie jak zwolnienie od kosztów sądowych udzielone w postępowaniu rozpoznawczym – pozostaje bez wpływu na możliwość ściągnięcia od wierzyciela opłaty egzekucyjnej należnej komornikowi za dokonaną egzekucję np. w przypadku bezzasadnego jej wszczęcia.

Koszty egzekucyjne powstałe w związku z czynnościami egzekucyjnymi na skutek uwzględnienia skargi na czynności komornika obciążają wierzyciela, jeżeli nie były niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji.

Do kosztów niezbędnych do celowego przeprowadzenia egzekucji nie należą koszty poniesione przez wierzyciela w związku z utratą tytułu wykonawczego. Można by je do takich zaliczyć tylko w wypadku utraty przez wierzyciela tytułu wykonawczego na skutek zachowania się dłużnika.

Jeśli chodzi o koszty postępowania egzekucyjnego przed komornikiem, to ich ustalenie należy do komornika, który też powinien kierować się przesłankami określonymi w art. 98 i nast. K.p.c. i art. 770 K.p.c. Szczegółowe składniki tych kosztów ustala ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882).

Komornik pobiera od strony, która wniosła o dokonanie czynności, zaliczkę na pokrycie wydatków, przy czym od uiszczenia zaliczki uzależnia podjęcie czynności egzekucyjnych. Wydatkami poniesionymi w toku egzekucji (art. 39 ustawy o komornikach...) są:

• należności biegłych,
• koszty ogłoszeń w pismach,
• koszty transportu specjalistycznego, przejazdu poza miejscowość, która jest siedzibą komornika, przechowywania i ubezpieczenia zajętych ruchomości,
• należności osób powołanych na podstawie odrębnych przepisów do udziału w czynnościach,
• koszty działania komornika wybranego przez wierzyciela poza terenem rewiru komorniczego,
• koszty doręczenia środków pieniężnych przez pocztę lub przelewem bankowym,
• koszt uzyskiwania informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego lub dokonania zabezpieczenia,
• koszt doręczenia korespondencji, za wyjątkiem kosztów doręczenia stronom zawiadomienia o wszczęciu egzekucji bądź postępowania zabezpieczającego.

Poza zaliczką na wydatki w toku egzekucji komornik pobiera opłaty egzekucyjne za jej prowadzenie i inne czynności egzekucyjne wymienione w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji. Ustawa ta określa szczegółowo wysokość opłat stosunkowych i opłat stałych.

Koszty egzekucyjne ściąga się wraz z egzekwowanym roszczeniem. Prowadzenie odrębnej egzekucji w tym celu jest zbędne, gdyż egzekucja kosztów ma charakter adhezyjny tj. prowadzi się ją łącznie z egzekucją należności na rzecz wierzyciela (art. 824 § 1 pkt 3 K.p.c. i art. 1025 § 1 K.p.c.), chyba że chodzi o egzekucję prowadzoną przez sąd jako organ egzekucyjny albo gdy po wszczęciu egzekucji roszczenie wierzyciela uległo w pełni zaspokojeniu i zostały niezaspokojone tylko koszty, które postanowieniem ustalił sąd lub komornik. Postanowienie komornika o ustaleniu kosztów, po jego uprawomocnieniu się, podlega wykonaniu w drodze egzekucji bez zaopatrywania go w klauzulę wykonalności (art. 762 § 4 K.p.c.).

Oceń przydatność tekstu: Ocena przydatności tekstu:

Oceń zrozumienie tekstu: Ocena zrozumienia tekstu:

poleć artykuł znajomemu     wersja do druku