|
Opublikowane: 17.09.2009 Autor: Janusz Wyląg Klauzula wykonalnościArtykuł objaśnia, czym jest i czemu służy klauzula wykonalności oraz jakie wytyczne sądu może zawierać. Po uzyskaniu stosownego orzeczenia, ugody sądowej lub innego aktu (tzw. tytułu egzekucyjnego), aby skierować sprawę na drogę postępowania egzekucyjnego niezbędne jest uzyskanie klauzuli wykonalności. Zgodnie z art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Tytułem wykonawczym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Klauzulą wykonalności jest akt sądowy zawierający stwierdzenie sądu o tym, że dany tytuł uprawnia do egzekucji oraz zaznaczający w razie potrzeby jej zakres.
Przed nadaniem tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności sąd bada, czy dokument, na podstawie którego ma być prowadzona egzekucja, spełnia określone wymogi stawiane tytułom egzekucyjnym.
Zwykle klauzula wykonalności przybiera formę czerwonej pieczęci na tytule egzekucyjnym. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 21 stycznia 2005 r. w sprawie określenia brzmienia klauzuli wykonalności, sądy nadają klauzulę wykonalności w następującym brzmieniu:
„W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej dnia XX.XX.20XX r. Sąd XXXXX w XXXXX stwierdza, że niniejszy tytuł uprawnia do egzekucji w całości / w zakresie ............ oraz poleca wszystkim urzędom oraz osobom, których to może dotyczyć, aby postanowienia tytułu niniejszego wykonały, a gdy o to prawnie będą wezwane, udzieliły pomocy. Orzeczenie podlega wykonaniu jako prawomocne / natychmiast wykonalne”.
Jednakże gdy klauzulę wykonalności umieszcza się na wyroku, opuszcza się wyrazy „W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej”.
Sąd, określając zakres klauzuli wykonalności, wskazuje, do jakiej kwoty uprawnia on do egzekucji lub z jakich składników majątku dłużnika można ją prowadzić. W tym drugim przypadku może chodzić np. o nadania klauzuli wykonalności na rzecz spadkobierców dłużnika, którzy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, lub o przypadek wydania dalszego tytułu wykonawczego i określenia, że np. tytuł uprawnia do egzekucji jedynie z nieruchomości dłużnika. Klauzula wykonalności może także określać zakres podmiotowy, czyli wskazywać osoby określone w tytule wykonawczym, co do których można prowadzić postępowanie egzekucyjne w przypadku uprawomocnienia się tytułu egzekucyjnego w stosunku tylko do niektórych pozwanych.
Klauzula wykonalności wskazuje także, czy tytuł wykonawczy jest „prawomocny”, czy „natychmiast wykonalny”. Tytuł jest „prawomocny”, jeżeli nie przysługuje od niego żaden zwyczajny środek odwoławczy, natomiast „natychmiast wykonalny” – gdy sąd I instancji nadał wyrokowi rygor natychmiastowego wykonania.
Należy pamiętać, że tytuł egzekucyjny może zasądzać świadczenie także w walucie obcej. Wówczas sąd w klauzuli wykonalności zobowiązuje komornika do przeliczenia zasądzonej kwoty na walutę polską, a sam dokument powinien ponadto zawierać następującą treść:
„Sąd zobowiązuje komornika do przeliczenia zasądzonej kwoty na walutę polską według średniego kursu złotego w stosunku do walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w dniu poprzedzającym przekazanie należności wierzycielowi”.
Co do zasady, klauzula wykonalności potwierdza jedynie zdatność tytułu egzekucyjnego do egzekucji. Ma tym samym charakter deklaratywny. Jednakże w przypadku nadania klauzuli wykonalności np. przeciwko małżonkowi dłużnika, albo przeciwko wspólnikom spółek osobowych – nadanie klauzuli wykonalności ma charakter konstytutywny tj. kształtuje odmiennie od dotychczasowych granice podmiotowe i przedmiotowe zakresu przyszłej egzekucji.
W wyjątkowych sytuacjach przepisy prawa przewidują, że określony tytuł egzekucyjny nie wymaga posiadania klauzuli wykonalności, aby egzekucja mogła być prowadzona. Do tych wyjątków należy: prawomocne postanowienie komornika o kosztach egzekucyjnych, prawomocne postanowienie komornika lub sądu o ukaraniu grzywną oraz orzeczenia sądów administracyjnych co do kosztów i grzywien, podlegające egzekucji sądowej.
W celu uzyskania klauzuli wykonalności niezbędne jest złożenie wniosku o jej nadanie, chyba że przepis prawa przewiduje, że sąd z urzędu nadaje ją tytułowi egzekucyjnemu.
poleć artykuł znajomemu
|
|
