Odzyskanie należności za dostarczony towar od członków zarządu upadłej spółki

Jestem producentem warzyw. Rok temu dostarczyłem dużą partię swoich pomidorów do firmy, która się zajmuje sprzedażą. Nie otrzymałem zapłaty. Jest to spółka z o.o., której majątek, jak się dowiedziałem, jest niewielki. Własnością spółki jest praktycznie tylko sortownia i wózki widłowe. Natomiast prezes spółki i zarazem jej właściciel posiada bardzo duży majątek. W tej chwili toczy się już kilka spraw przeciwko spółce i komornik nie ma co zabrać, ponieważ wszystko jest jego własnością. Czy można więc prezesowi założyć sprawę jako osobie prywatnej? Jeśli tak, to jakie dokumenty musiałbym złożyć, żeby ruszyć tę sprawę z miejsca?

Obowiązujące prawo dopuszcza zwrócenie się do członków zarządu o zaspokojenie wierzytelności wynikających z zadłużenia spółki, w której zarządzie zasiadają, jednakże odpowiedzialność za te długi jest tzw. odpowiedzialnością subsydiarną i uwarunkowana jest wcześniejszą bezskutecznością wyegzekwowania należnej wierzycielowi kwoty z majątku samej spółki.

Zgodnie bowiem z art. 299 § 1 Kodeksu spółek handlowych, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.

Ponadto, jak podkreśla się w doktrynie, wierzyciel dochodzący od członków zarządu swoich niewyegzekwowanych roszczeń w stosunku do spółki korzysta z domniemania winy członka zarządu i musi wykazać tylko fakt bezskuteczności egzekucji wobec spółki.

Natomiast zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa (uchwała Sądu Najwyższego z 9.8.1993 r., III CZP 116/93) w razie bezskuteczności egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wydanego przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 299 K.s.h.), nie jest dopuszczalne nadanie klauzuli wykonalności przeciwko członkom zarządu tej spółki na podstawie art. 788 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.

Powyższe oznacza, iż do skutecznego dochodzenia zaspokojenia roszczeń wierzyciela z majątku członków zarządu dłużnej spółki, konieczne jest wpierw wytoczenie powództwa samej spółce i następnie wszczęcie przeciwko tej spółce postępowania egzekucyjnego na podstawie otrzymanego wyroku (nakazu zapłaty). Dopiero gdy egzekucja ta okaże się bezskuteczna z powodu braku wystarczającego majątku spółki, wierzyciel może wytoczyć kolejne powództwo przeciwko członkom zarządu dłużnej spółki o zasądzenie ww. roszczenia. O ile w przypadku pozwu przeciwko samej spółce powód (wierzyciel) musi wykazać odpowiedzialność spółki za powstały dług oraz jego wysokość, o tyle już w postępowaniu przeciwko członkom zarządu powód zobowiązany jest przedstawić prawomocny wyrok przeciwko spółce oraz postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności. Dopiero po otrzymaniu takiego kolejnego wyroku możliwe będzie wszczęcie egzekucji z majątku członków zarządu dłużnej spółki.

Reasumując, w celu skutecznego dochodzenia roszczenia musiałby Pan przede wszystkim być w stanie wykazać, iż sprzedał Pan towary o określonej wartości na rzecz spółki z o.o., w tym także to, iż towary te były u Pana rzeczywiście zamówione i odebrane (choć to nie zawsze jest konieczne), a ponadto to, że za sprzedane towary nie otrzymał Pan zapłaty ani towarów tych nie odzyskał. Dobrze byłoby także wykazać, że osoba, z którą dokonywał Pan transakcji, była osobą działającą w imieniu spółki.

W związku z tym, że sprawa taka miałaby charakter sprawy gospodarczej (zarówno Pan jak i spółka jesteście przedsiębiorcami), to koniecznym byłoby uprzednie, przed wniesieniem sprawy do sądu, wezwanie spółki listem poleconym do zapłaty wraz z określonym terminem do zapłaty i zastrzeżeniem, że uchybienie temu terminowi skutkowało będzie właśnie wystąpieniem na drogę postępowania sądowego.

Dopiero gdy termin ten upłynie bezskutecznie i zapłata w tym czasie nie nastąpi, będzie można złożyć w sądzie pozew.

Co do niezbędnych dokumentów, to będą to na pewno faktury lub rachunki, a także w miarę możliwości dokumenty WZ, korespondencja z dłużnikiem (zamówienie na dostarczenie towarów, uzgodnienia co do terminów dostawy i ceny itp.). Warto także zgromadzić dane ewentualnych świadków na okoliczności całej transakcji i niewywiązania się dłużnika z umowy. W związku z gospodarczym charakterem sprawy należy podkreślić, iż powód powinien w zasadzie już w pozwie powołać wszelkie znane mu okoliczności i twierdzenia oraz wskazać dowody na ich poparcie, gdyż poza zupełnie wyjątkowymi sytuacjami, nie będzie mógł ich podnosić w dalszym postępowaniu (tzw. prekluzja dowodowa).

Jeśli jest Pan zainteresowany dalszą pomocą, to informuję, że nasz serwis świadczy również usługi w zakresie przygotowania pism, reprezentacji przedsądowej oraz sądowej w sprawach cywilnych.