Opublikowane: 04.01.2010

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 2008-11-19, I ACa 524/08

Postępowanie toczące się na skutek wniesienia zarzutów od prawomocnego nakazu zapłaty i skutkujące wydaniem wyroku, odbywa się w warunkach nieważności (art. 397 pkt. 3 KPC).

Skład sądu:Przewodniczący: SSA Bogusław Dobrowolski (spr.)
Sędziowie: SA Magdalena Pankowiec
SO del. Jarosław Marek Kamiński

Sentencja:

Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny po rozpoznaniu w dniu 19.11.2008 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w O. przeciwko Marii S. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 29.5.2008r., sygn. akt I C 374/07 postanawia: uchylić zaskarżony wyrok w punkcie I w części, w której utrzymuje w mocy nakaz zapłaty z dnia 21.12.2006 roku, sygn. I Ne 140/06 oraz w punktach II i III, znieść postępowanie w tym zakresie i odrzucić zarzuty pozwanej od tego nakazu zapłaty.

Uzasadnienie:

Powódka Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w O. wniosła o wydanie nakazu zapłaty przeciwko Marii S., w którym zobowiązano by pozwaną do uiszczenia kwoty 2.037.868,23 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 8.11.2006 r., tytułem zapłaty należności za nie terminowane regulowanie rat w związku z zawartą przez strony umową sprzedaży nieruchomości położonej w B.
Sąd Okręgowy w O. w dniu 21.12.2006 r. w sprawie I Ne 140/06 wydał nakaz zapłaty, w którym uwzględnił to powództwo w całości.
Pozwana Maria S. wniosła od niniejszego nakazu zarzuty żądając jego uchylenia i odrzucenia pozwu, ewentualnie oddalenia powództwa. Zarzuciła ona, iż strona powodowa dochodzi wadliwie obliczonego roszczenia, które jest zawyżone i przekracza istniejące roszczenie o kwotę 2.000.000 zł. Według pozwanej powódka nie wyjaśniła dokładnie, co składa się na kwotę zasądzoną nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w O. w sprawie I Ne 35/04, który obejmuje już część roszczenia dochodzonego przez powódkę w niniejszej sprawie.
W trakcie postępowania powódka w związku z uiszczeniem przez pozwaną kwoty 2.089.962,28 zł ograniczyła roszczenie do kwoty 159.062,87 zł z odsetkami od dnia 25.2.2008 r.
Pozwana nie wyraziła zgody na cofnięcie pozwu w tym zakresie.
Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 29.5.2008 r., sygn. I C 374/97, utrzymał w/w nakaz zapłaty w mocy do kwoty 159.062,87 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 26.2.2008 r., w pozostałej części go uchylił i powództwo oddalił oraz rozstrzygnął o kosztach procesu. Postanowieniem z tego samego dnia odmówił odrzucenia pozwu.
Apelację od tego wyroku wywiodła pozwana, zaskarżyła go w części uwzględniającej powództwo.
Domagała się zmiany zaskarżonego wyroku, odrzucenia pozwu bądź oddalenia powództwa.
Pozwana jednocześnie wniosła odrębne zażalenie na postanowienie o odmowie odrzucenia pozwu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Z akt niniejszej sprawy wynika, iż wydany przez Sąd I instancji w dniu 21.12.2006 r. nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym o sygn. I Ne 140/06 został doręczony pozwanej pod adres w W., ul. W. Na pierwszej skierowanej do niej przesyłce sądowej zawierającej ten nakaz wraz z odpisem pozwu są adnotacje, iż w dniu 29.12.2006 r. nie doręczono jej adresatowi i pozostawiono ją w placówce pocztowej, o czym umieszczono zawiadomienie na drzwiach adresata. Na adresowej stronie tej przesyłki widnieje adnotacja o awizowaniu w tym samym dniu, podpisana przez listonosza oraz odcisk datownika i podpis przyjmującego ją pracownika placówki pocztowej. Ponadto znajduje się adnotacja o drugim awizie dokonanym w dniu 6.1.2007 r. wraz z podpisem listonosza. Zamieszczono także trzecią adnotację z dnia 16.1.2007 r. o zwrocie przesyłki z uwagi na jej niepodjęcie w terminie wraz pieczęcią datownika. Postępowanie przy doręczeniu tej przesyłki spełniało więc wymogi przewidziane w art. 139 § 1 KPC oraz w § 9 ust 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17.6.1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. nr 62, poz. 697 ze zm.).
Sąd Okręgowy w dniu 19.1.2007 r. wystąpił do powódki o przedłożenie zaświadczenia potwierdzającego zameldowanie pozwanej (art. 126 § 2 KPC wymaga w tym względzie wskazania miejsca zamieszkania). Zaświadczenie takie zostało przedłożone w dniu 20.4.2007 r. i wynikało z niego, iż pozwana jest zameldowania pod ww. adresem w W., ul. W. Pozwana w trakcie postępowania kierowane do niej przesyłki sądowe pod ten adres odbierała osobiście.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny doszedł do wniosku, iż powyższe tzw. zastępcze doręczenie nakazu zapłaty było skuteczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4.9.2008 r., IV CZ 71/08). Zatem od dnia 16.1.2007 r. rozpoczął się dla pozwanej przewidziany w art. 491 § 1 KPC bieg czternastodniowego terminu do wniesienia zarzutów. W terminie tym zarzuty te nie wpłynęły. Pozwana wniosła je po powtórnym doręczeniu nakazu zapłaty wraz z odpisem pozwu w dniu 15.5.2007 r. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że ponowne doręczenie przez sąd orzeczenia nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienie środka odwoławczego, jeżeli poprzednie doręczenie zastępcze było prawidłowe (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9.12.1999 r., IIUKN 687/99 - OSNP 2001/11/400). Wniesienie środka odwoławczego lub innego środka zaskarżenia po upływie przepisanego terminu nie ma wpływu na datę uprawomocnienia się orzeczenia, którą jest data pierwszego dnia po upływie terminu do jego wniesienia (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10.3.1993 r., I CRN 19/93 - OSNC 1993/11/205). Z uwagi na powyższe Sąd Apelacyjny przyjął, iż datą uprawomocnienia się przedmiotowego nakazu zapłaty był dzień 31.1.2007 r. (nakaz taki, zgodnie z art. 494 § 2 KPC, ma skutki prawomocnego wyroku, w tym te wynikające z art. 366 KPC). Pozwana wniosła zarzuty od niego w dniu 15.5.2007 r., a więc po upływie terminu z art. 491 § 1 KPC. W tej sytuacji Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 494 § 1 KPC, zobligowany był zarzuty te odrzucić. Wbrew temu obowiązkowi kontynuował postępowanie w sprawie i w dniu 29.5.2008 r. wydał wyrok, w którym orzekł co do prawomocnego nakazu zapłaty. Zatem postępowanie to toczyło się w warunkach nieważności bowiem sprawa została już prawomocnie osądzona (art. 379 pkt 3 KPC) i w związku z tym wydane wyroku było niedopuszczalne. Według art. 378 § 2 KPC nieważność taką Sąd Apelacyjny bierze pod uwagę z urzędu.
Dlatego na podstawie art. 386 § 3 w zw. z art. 494 § 1 KPC postanowiono jak na wstępie. (...)

poleć uchwałę znajomemu     wersja do druku